Rétt greining en lausnin þarf að ná lengra
Anna Kristín Sigurðardóttir, prófessor við Menntavísindasvið Háskóla Íslands, varpar fram mikilvægri spurningu í grein á Vísi( Menntakerfið pólitískur leikvöllur? - Vísir):
Er íslenska menntakerfið orðið pólitískur leikvöllur þar sem nýr ráðherra kemur með nýjar áherslur á hverju kjörtímabili, án þess að eldri verkefnum sé fylgt eftir?
Ég tek undir meginkjarna greinarinnar. Menntakerfið þarf sterkan faglegan burðarás sem lifir ráðherraskipti og tryggir samfellu frá stefnumótun til framkvæmdar. Það er þó ekki nóg að styrkja stjórnkerfið ofan við skólana. Við þurfum einnig að ræða miklu skýrar hvernig umbæturnar eiga að breyta námi og kennslu inni í skólastofunni……………………
Viðvörun sem verður að taka alvarlega
Íslenskt samfélag gerir ríkar kröfur til skólakerfisins. Það á að veita öllum börnum góða menntun, efla sjálfstæði þeirra og búa þau undir þátttöku í samfélaginu. Öflugt menntakerfi er ein af grunnstoðum velferðar. Þess vegna verðum við að bregðast við þegar vísbendingar sýna að sú stoð sé að veikjast.
PISA 2022 sýndi lægri meðalárangur íslenskra nemenda í lesskilningi, stærðfræði og náttúruvísindum en í nokkurri fyrri PISA-mælingu. Afturförin hófst fyrir heimsfaraldurinn og jókst milli áranna 2018 og 2022. Um 40% nemenda náðu ekki öðru hæfniþrepi í lesskilningi, sem OECD notar sem grunnviðmið.
PISA mælir ekki allt sem skiptir máli í skólastarfi. Niðurstöðurnar segja okkur þó að við þurfum að styrkja færni sem er undirstaða áframhaldandi náms og sjálfstæðrar þátttöku í samfélaginu.
Nú þarf framkvæmd, ekki fleiri almennar umræður
Ný skýrsla um starfsumhverfi í grunnskólum á höfuðborgarsvæðinu staðfestir það sem starfsfólk skóla hefur lengi sagt. Álagið í grunnskólum er hvorki tímabundið ójafnvægi, ástæðulausar kvartanir né skortur á seiglu. Það er kerfisvandi.
Álagið er vissulega misjafnt milli skóla og ólíkra starfa en víða er það orðið mjög þungt. Sérstaklega hvílir það á umsjónarkennurum. Það kemur ekki á óvart. Umsjónarkennarar kenna, halda utan um nám, líðan, hegðun, foreldrasamskipti, skráningar, teymisfundi og flókin nemendamál. Þeir eru í raun orðnir millistjórnendur án nægs tíma, stuðnings eða formlegs svigrúms.
Þetta gengur ekki upp til lengdar……………..