Hnignun námsárangurs á PISA prófinu: Spegill brotakennds menntakerfis?

Ísland hefur lengi baðað sig í dýrðarljóma norræna velferðarkerfisins og stært sig af skólakerfi sem á að vera frjálslynt, skapandi og öllum opið. Við höfum talið okkur trú um að við stöndum fremst meðal þjóða. En þegar tölurnar eru skoðaðar, þegar alþjóðlegur samanburður á borð við PISA er lagður á borðið, blasir við allt annar og dekkri veruleiki.

Niðurstöður PISA 2022 eru ekki bara „slæmar“; þær eru áfellisdómur. Íslenskir nemendur hafa dalað jafnt og þétt í lykilgreinum frá árinu 2003, einkum í lesskilningi og stærðfræði. Hnignunin er orðin kerfisbundin og dýpkar nú hraðar hér á landi en hjá nágrannaþjóðum okkar. Hvað veldur því að við erum að sigla menntakerfinu í strand? Svarið er hvorki einfalt né einhlítt. Það er samansafn af pólitísku aðgerðaleysi, misráðnum kerfisbreytingum og kennslufræðilegu stefnuleysi sem myndað hefur eitraðan kokteil fyrir íslenskt skólastarf.